Afya ya ng'ombe
Kuzuia ugonjwa wa kiwele (mastitis)
Mastitis ni tatizo la kiwele linalogharimu zaidi kwenye mashamba madogo. Mengi yake yanaweza kuzuiwa wakati wa kukamua.
Dakika 4 kusoma
Mwongozo huu ni ushauri wa jumla, si utambuzi wa ugonjwa. Mnyama akionekana mgonjwa, mwite daktari wa mifugo.
Jua dalili
- Mabonge, vipande, damu au maziwa mepesi kwenye kikombe cha kupimia.
- Robo ya kiwele iliyovimba, yenye joto, ngumu au inayouma.
- Maziwa kupungua ghafla kwa ng'ombe mmoja.
- Mastitis nyingine haionyeshi dalili kabisa. Chama au daktari wako anaweza kupima maziwa.
Izuie kila unapokamua
- Banda na matandiko safi na makavu. Matope na kinyesi hubeba vijidudu.
- Mikono safi, kitambaa kimoja kwa kila ng'ombe, na chuchu kavu kabla ya kukamua.
- Kamua kikamilifu na taratibu.
- Chovya chuchu baada ya kukamua kama daktari wako anapendekeza dawa ya kuchovya.
- Kamua ng'ombe walioambukizwa mwisho.
Ukishuku mastitis
- Mwite daktari wa mifugo mapema. Matibabu ya mapema yanafanya kazi vizuri na yanagharimu kidogo.
- Maliza matibabu yote, hata maziwa yakionekana ya kawaida tena.
- Usiuze maziwa katika kipindi cha kusubiri anachokupa daktari. Maziwa yenye mabaki ya dawa hukataliwa na yanaweza kudhuru watu.
Mwongozo huu ni ushauri wa jumla, si utambuzi wa ugonjwa. Mnyama akionekana mgonjwa, mwite daktari wa mifugo.